• Ziekenhuisarts, generalist te midden van specialisten

    De ziekenhuisarts is een nieuwe speler in de ziekenhuiszorg. In 2014 werd het profiel officieel erkend. De ziekenhuisarts geeft algemene basiszorg. Je meerwaarde als ziekenhuisarts zit ‘m bij uitstek in je brede blik. Je bent de generalist te midden van specialisten. Jij bent de spelverdeler. Jij ziet de hele patiënt.

    Het nieuwe profiel van ziekenhuisarts komt niet uit de lucht vallen. Al langere tijd wordt gepleit voor een meer generalistische patiëntenzorg, gezien de toename van het aantal - meest oudere - patiënten met multimorbiditeit. Zo’n generalistische aanpak is beter en veiliger. Toch wordt de ziekenhuiszorg steeds complexer en gespecialiseerder. Die trend leidt tot verdere differentiatie binnen specialismen. Het gevolg: de zorg voor een patiënt wordt steeds gefragmenteerder. Vandaar dat er behoefte is aan een dokter met dit nieuwe profiel (figuur 1).

    Medische zorgverleners zkh

    PA = physician assistant, ondersteunt de arts door zelfstandig specifieke, door de arts gedelegeerde medische taken uit te oefenen.


    VS= Verpleegkundig specialisten verrichten zelfstandig complexe verpleegkundige taken en eenvoudige medische handelingen bij specifieke patiëntengroepen


    Generalisten: SEH-artsen en ziekenhuisartsen

    Herverdeling van taken   
    De ziekenhuisarts is een functie op het competentieniveau tussen dat van ‘basisarts’ en ‘medisch specialist’, namelijk dat van de gekwalificeerde profielarts. Net als bijvoorbeeld de spoedeisendehulparts. Van de medisch specialist neem je de meer “generalistische” taken over. Van de aios of anios neem je (vaak samen met physician assistants en verpleegkundig specialisten) de zorg over waarvoor nu vaak andere specialisten in consult gevraagd worden. Zo kan hoogspecialistische ziekenhuiszorg hand in hand gaan met ziekenhuiszorg die recht doet aan de hele mens.

    Bovendien ben je als ziekenhuisarts bij uitstek degene die zorgdraagt voor de ontwikkeling van kwaliteit en patiëntveiligheid. Dat geldt voor de individuele patiënt en voor de gehele organisatie. Omdat we in de opleiding veel aandacht besteden aan het doen van onderzoek op dit terrein, beschik je als ziekenhuisarts over de expertise om je verbeterplannen degelijk te onderbouwen en te monitoren.

    Hierna lees je meer over de specifieke taken van de ziekenhuisarts.

    Medisch handelen
    Je allereerste taak als ziekenhuisarts is het leveren van goede, algemene medische zorg op de verpleegafdeling. Bij ‘algemene medische zorg’ denken mensen al snel aan laagcomplexe zorg. Dat is onterecht. Met name de medische zorg voor de kwetsbare, veelal oudere ziekenhuispatiënt, met multimorbiditeit en polyfarmacie is vaak complex. Bovendien: je hebt als ziekenhuisarts je eigen verantwoordelijkheid in de individuele zorg voor een klinische patiënt.

    Patiëntveiligheid en kwaliteit
    Je tweede taak als ziekenhuisarts betreft de kwaliteit van zorg en patiëntveiligheid. Natuurlijk is iedere zorgprofessional verantwoordelijk voor goede en veilige zorg. Als ziekenhuisarts ben je echter in de positie om deze thema’s structureel aandacht te geven, zowel op het niveau van de patiënt, als op het niveau van je afdeling. In je opleiding is namelijk veel aandacht voor kwaliteitszorg en onderzoek. Je bent daardoor in staat om een voortrekkersrol te vervullen bij kwaliteitsprojecten en om onderzoek te doen naar thema’s rond kwaliteit en patiëntveiligheid. Dat onderzoek kan zowel wetenschappelijk als praktijkgericht van aard zijn.

    Continuïteit van zorg
    Je derde taak als ziekenhuisarts betreft de continuïteit van de zorg. Die continuïteit komt regelmatig in de knel. In de Nederlandse ziekenhuizen doen we voor de algemene medische zorg een groot beroep op anios en aios en physician assistants en verpleegkundig specialisten, maar geen van deze groepen kan zowel continuïteit als voldoende kennis en kunde bieden. Een korte toelichting is op zijn plaats.

    Anios zijn meestal tijdelijk op de afdeling. Zo gauw er zich ergens een aantrekkelijke opleidingsplaats aandient, stromen ze door. Hierdoor ontstaat discontinuïteit op de afdeling. De opleidingen tot physician assistant en verpleegkundig specialist zijn hbo-master-opleidingen van respectievelijk 2,5 en 2 jaar. De opleidingen zijn sterk gericht op één bepaald specialisme en (meestal) één specifieke patiëntengroep binnen dat specialisme. De aios ten slotte heeft primair de focus op het verwerven van de competenties die horen bij het het medisch-specialisme van zijn of haar opleiding. Hij of zij krijgt daar bovendien minder tijd voor want de opleidingen worden korter. Bovendien wordt door die kortere opleidingsduur het verloop van aios ook groter.

    De ziekenhuisarts daarentegen heeft gekozen voor het vak en kan zorgen voor hoogwaardige basiszorg, continuïteit en goede communicatie met andere zorgverleners in en buiten het ziekenhuis. Door je bredere blik op de organisatie van het zorgproces en je vermogen om kwaliteitsprojecten tot een succes te maken, draag je als ziekenhuisarts op afdelingsniveau bij aan verbetering van zowel kwaliteit van zorg als van patiëntveiligheid.

    De opleiding
    Al met al worden er hoge eisen gesteld aan de ziekenhuisarts. Je opleiding is daarvoor ingericht. Allereerst is er meer dan voldoende exposure aan complexe leersituaties. Daarnaast word je geacht te beschikken over een zeer brede kennis. Je weet veel van veel onderwerpen. Denk aan peri- en postoperatieve zorg, wondgenezing, water- en zouthuishouding, circulatie en ventilatie, voeding en metabolisme, stolling, infectie en afweer en farmacotherapie. Verder besteed je in de opleiding veel aandacht aan communicatie en samenwerking. Dat betreft patiënten en andere zorgverleners, zowel binnen als buiten het ziekenhuis. Ook het doen van onderzoek komt uitgebreid aan de orde. En ten slotte leer je op het vlak van medisch handelen hoe je zorgt voor een goed behandelplan waarover alle betrokkenen het eens zijn.

  • De opleiding tot ziekenhuisarts telt in totaal 36 landelijk georganiseerde onderwijsdagen. Daarvan zijn er 12 strikt medisch-inhoudelijk. De overige 24 dagen zijn gereserveerd voor het lintprogramma. In het lintprogramma krijgt de ziekenhuisarts-in-opleiding een theoretisch kader dat hem of haar ondersteunt bij de praktijkopdrachten over kwaliteit en veiligheid van zorg. Begeleide intervisie maakt standaard deel uit van het lintprogramma.

    Landelijk georganiseerde onderwijsdagen

    In de landelijk georganiseerde onderwijsdagen (12 in drie jaar) komen de volgende onderwerpen aan bod:

    • Water/zouthuishouding; zuur/basestoornissen; infusietherapie; vochtbalans
    • Metabolisme; voeding
    • Farmacotherapie/ polyfarmacie
    • Patiëntveiligheid; incidentanalyse; ‘performance’-indicatoren; clinical audits
    • Circulatie; ventilatie; bewaking vitale functies
    • Pre-, peri-, en postoperatieve zorg
    • Palliatieve zorg en pijnbestrijding
    • Inleiding in epidemiologie van de belangrijkste 6 specialismen
    • Top 10 patiëntenzorgtopics zoals tromboseprofylaxe en delierpreventie
    • Koorts in context van specialisme; antibioticabeleid; de immuun-gecompromitteerde patiënt
    • Ziekenhuismanagement, kwaliteitszorg (clinical governance); transfer van zorg; organisatie zorg buiten het ziekenhuis
    • De kwetsbare (oudere) patiënt

    Lintprogramma

    In het lintprogramma krijgt de ziekenhuisarts-in-opleiding een theoretisch kader dat de ondersteuning vormt voor de praktijkopdrachten over kwaliteit en veiligheid van zorg. Begeleide intervisie maakt standaard deel uit van het lintprogramma. De intervisie heeft tot doel om ziekenhuisartsen te ondersteunen in hun beroepspraktijkvorming. Het gaat bij de opleiding tot ziekenhuisarts om het introduceren van een nieuw medisch profiel. Daarom is gezamenlijke professionele reflectie op de inbedding van deze rol en hoe elke ziekenhuisarts-in-opleiding dit hanteert belangrijk.

    In het lintprogramma gaat het om:

    • het vergroten van de inhoudelijke kennis over samenwerkingbevorderende en samenwerkingbelemmerende factoren,
    • de verschillende competenties van de disciplines waar de ziekenhuisarts mee te maken heeft,
    • het reflecteren op eigen leerervaringen,
    • het procesmatige aspect van interdisciplinair samenwerken.
    • Vooral leerdoelen gericht op persoonlijke effectiviteit, het leren sturen en reguleren in het samenwerkingsproces en bij verandermanagement in het kader van kwaliteitsprojecten komen aan de orde. Daarnaast worden binnen het lintprogramma centraal cursorische activiteiten georganiseerd waarin aandacht wordt besteed aan medisch inhoudelijke onderwerpen rond generieke ziekenhuiszorg.

    Vijf thema’s

    In het programma komen de volgende thema’s aan bod:

    • Principes van patiëntveiligheid en kwaliteitszorg
    • Beïnvloeding teamgedrag en teamcompetenties en effectief samenwerken in teamverband
    • Methodes voor dataverzameling en analyse m.b.t. kwaliteitszorg
    • Methodes en technieken voor performance verbetering
    • Methoden en technieken voor kennisoverdracht
    • Ieder tweedaags blok wordt de laatste middag afgesloten met een intervisiegedeelte.

    In het eerste jaar wordt vooral theoretische basiskennis ontwikkeld. Ook worden deelvaardigheden getraind en twee kleine praktijkopdrachten uitgevoerd.

    In het tweede jaar worden de opdrachten vanuit de cursorische bijeenkomsten zo veel mogelijk ‘just in time’ gerangschikt rond de beroepstaken betreffende kwaliteitszorg en patiëntveiligheid op de werkvloer.

    Het derde jaar van de opleiding bestaat uit het toepassen en de verspreiding van de bevindingen in het kader van kwaliteitszorg en patiëntveiligheid. Ook de borging of verankering in de beroepspraktijk komt daarbij aan de orde. In het derde jaar werkt de ZHA aan een zogenaamd meesterstuk; een afgerond kwaliteitsproject rondom patiëntenzorg binnen de klinische setting.

  • Lid worden van de VvZG kan door een mail te sturen aan Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. tesamen met een volledig ingevuld en ondertekend machtigingsformulierof het verzoek om u een factuur te sturen. 

    Contributie

    Voor 2015/2016 (naar rato)

    € 500,00 voor Ziekenhuisartsen 

    € 250,00 voor AIOS Ziekenhuisgeneeskunde 

    € 250,00 voor buitengewone leden (opleiders/plv.opleiders/stagehouders etc.)

    Incasso

    De contributie wordt jaarlijks (bij voorkeur automatisch) in november geïncasseerd. 

    • Bij automatische incasso ontvangt u een factuur* als bewijs van betaling.
    • Als u geen gebruik wilt maken van automatische incasso ontvangt u een factuur* die binnen 30 dagen betaald dient te worden.

    * Deze originele factuur wordt slechts éénmaal verstrekt. De factuur kunt u gebruiken bij uw belastingopgave of declaratie in het ziekenhuis.

    Incassoformulier

    Deze machtiging automatische incasso graag invullen en ondertekenen en bij voorkeur mailen aan Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

    Of per post naar:

    Jeroen Bosch Ziekenhuis - VvZG

    H6 - t.a.v. mw. P. Boshom

    Postbus 90153

    5200 ME  's-Hertogenbosch

    Wijzigingen

    Ook wijzigingen als bankrekeningnummer of adres graag via dit formulier kenbaar maken.

  • Hieronder vind je een aantal vragen die bij de ontwikkeling van het nieuwe curriculum gesteld werden. Als er nieuwe vragen worden gesteld, vind je die vragen en hun antwoorden hier.

    Wat is de rolverdeling tussen de a(n)ios en de ziekenhuisarts?
    Op een afdeling waar zowel een ziekenhuisarts als een a(n)ios van het desbetreffende specialisme aanwezig is, zal de ziekenhuisarts, als generalist, zorgen voor meer continuïteit en integrale zorg voor de opgenomen patiënten. Hij richt zich daarbij met name op de comorbiditeit, bij de vaak oudere patiënt met meerdere aandoeningen. Dit uietaard in samenspraak met andere specialisten. Heeft extra aandacht voor kwaliteitzorg en patiëntveiligheid. Regisseert de consulten en draagt zorg voor een duidelijk aanspreekpunt voor patiënt en familie. De a(n)ios zal zich meer richten op specialistische zorg en kan van de ziekenhuisarts leren hoe de reguliere afdelingszorg wordt geregeld en wordt gecontroleerd.

    Hoe wordt de opleiding bekostigd?
    De opleiding wordt vooralsnog bekostigd uit een opleidingsfonds dat speciaal door het ministerie van VWS beschikbaar is gesteld.

    Wat is het verschil tussen de ziekenhuisarts en de zaalarts?
    De ziekenhuisarts is door zijn specifieke opleiding de centrale arts voor de patiënt. Hij hoeft zijn aandacht niet te verdelen over kliniek, polikliniek en operatiekamer. Door zijn opleiding kan hij zelfstandig reguliere ziekenhuiszorg verlenen hetgeen het aantal consulenten aan bed naar verwachting zal doen verminderen.

    Welke handelingen verricht de ziekenhuisarts?
    De ziekenhuisarts verricht alle standaard medische handelingen, als anamnese, algemeen en specifiek lichamelijk onderzoek, beoordeling van diagnostische gegevens, zoals laboratoriumdiagnostiek, ECG en röntgenfoto’s, het voorschrijven van medicatie, met aandacht voor reductie polyfarmacie en aangeleerde handelingen. Dit alles kan worden aangevuld met verrichtingen specifiek voor de afdeling waar hij werkt (bijv. wondbehandeling, lijnen inbrengen, ascitespuncties). Ook speelt hij een belangrijke rol samen met de andere zorgverleners bij het verbeteren van de klinische zorg op een patiëntveilige manier.

    Hoeveel korting op een eventuele vervolgopleiding krijg ik als ik als ziekenhuisarts ben opgeleid?
    Na het afronden van de opleiding ziekenhuisarts kan men instromen in een vervolg opleiding tot medisch specialist. Conform het competentie gericht opleiden komt men dan, in overleg met de opleider van het betreffende specialisme tot een verkorting van de opleidingsduur.

    Met wie voer ik de beoordelingsgesprekken?
    De beoordelingsgesprekken worden gevoerd met de opleider (een internist), de plaatsvervangend opleider (een anesthesioloog) en, afhankelijk van de stage, eventueel aangevuld met leden van het opleidingsteam (een geriater, chirurg, neuroloog, huisarts, kwaliteitsfunctionaris en specialist ouderenzorg).

    Klopt het dat ik geen polikliniek doe?
    De ziekenhuisarts wordt niet actief op de polikliniek ingezet. Tijdens de opleiding kan men wel poliklinische activiteiten verrichten ter verkrijgen van specifieke competenties. Bv Pre-operatieve poli tijdens de stage anesthesiologie en dementie[poli tijdens de stage geriatrie / ouderengeneeskunde.

    Waar kan ik de opleiding volgen?
    De opleiding kan in vijf ziekenhuizen worden gevolgd: het Universitair Medisch Centrum Groningen, Vrije Universiteit Medisch Centrum te Amsterdam, Jeroen Bosch Ziekenhuis te ’s-Hertogenbosch, Catharina Ziekenhuis te Eindhoven en het Medisch Centrum Haaglanden te den Haag. In 2016 verwachten we dat er meer ziekenhuizen de opleiding zullen aanbieden.

    Kan de opleiding ziekenhuisarts parttime (bijv. 80 %) worden gedaan?
    Ja, dit is mogelijk volgens het Kaderbesluit medisch specialismen en afhankelijk van de CAO van het ziekenhuis. Wel wordt de opleidingsduur dien overeenkomstig verlengd.

    Is er een centraal onderwijsprogramma?
    Ja, de ziekenhuisarts i.o. volgt een landelijk onderwijsprogramma met centraal georganiseerde onderwijsbijeenkomsten. In het programma worden zowel medisch inhoudelijke als meer op veiligheid en kwaliteitsbeleid gerichte onderwerpen behandeld. Professionele rolontwikkeling wordt ondersteund met (verplichte) intervisie. Lees meer over het cursorisch onderwijs bij het betreffende item.

  • Op 1 juli 2014 heeft het College Geneeskundig Specialismen de Ziekenhuisgeneeskunde als profiel erkend.

    De SOZG, Stichting Opleiding Ziekenhuisgeneeskunde, zoekt in samenwerking met het VUMC te Amsterdam, het UMCG te Groningen, het Catharina Ziekenhuis te Eindhoven en het Jeroen Bosch Ziekenhuis te ’s-Hertogenbosch, kandidaten voor de opleiding tot ziekenhuisarts. Ook het Haaglanden Medisch Centrum, St Jansdal, Deventer Ziekenhuis en het LUMC bieden de opleiding aan. 

    De opleiding tot ziekenhuisarts is een nieuwe medische vervolgopleiding. Gestationeerd in één van de opleidingsziekenhuizen volg je een driejarige opleiding. Je wordt begeleid door een multidisciplinair opleidingsteam. Een gemeenschappelijk centraal onderwijsprogramma waarin aandacht is voor intensieve onderlinge contacten biedt een ziekenhuisoverstijgend inzicht in het vakgebied.

    Functiebeschrijving

    • Je levert zorg aan en bent eindverantwoordelijk voor de zorg aan klinische patiënten.
    • Je bent bij uitstek een teamspeler die zorg levert en coördineert.
    • Je werkt samen met andere medici, in het bijzonder specialisten ouderengeneeskunde en onderhoudt intensieve contacten met huisartsen.
    • Je werkt mede samen met verpleegkundig specialisten en physician assistants.
    • Je draagt in beleidsmatige zin bij aan veiligheid, kwaliteit en verantwoordingsplicht rondom klinische zorgprocessen.
    • Je verzorgt onderwijs aan co-assistenten, verpleegkundigen, en eventueel AIOS.

    Na afloop van de opleiding ben je ziekenhuisarts en kun je als zodanig aan de slag, danwel een rol spelen in de opleiding van jouw profielspecialisme. Ook doorgroei in ziekenhuismanagement is, gezien de aard van de verworvenheden, denkbaar.

    De opleiding

    In de opleiding zal veel aandacht worden besteed aan interne ziektebeelden, pre- en postoperatieve zorg en palliatieve zorg zoals pijnbestrijding. Veel aandacht zal er zijn voor de oudere patiënt, met een focus op comorbiditeit en polyfarmacie. Kennis van extramurale zorginstellingen zal moeten worden verworven om ook hier bruggen te kunnen slaan. Kernwoorden in de opleiding zullen zijn: kwaliteit, continuïteit en veiligheid.

    Structuur van de opleiding

    De opleiding tot ziekenhuisarts duurt drie jaar. De hoofdopleider is internist, de plaatsvervangend opleider anesthesioloog. De opleiding bestaat uit een basisjaar interne geneeskunde en stages op afdelingen heelkunde, neurologie en anesthesiologie. Stages in een verpleeghuis of bij een huisarts bieden de mogelijkheid om kennis ten aanzien van de continuïteit van de patiëntenzorg naar de 1e en 3e lijn te verbreden. In het laatste jaar zal een klinisch kwaliteitsproject moeten worden voltooid. Toetsing van de vereiste competentieontwikkeling vindt plaats in het opleidingsziekenhuis.

    Wat vragen wij

    • Je bent basisarts
    • Je bent in staat zorgvuldig te organiseren en plannen
    • Je bent in staat je in te leven in complexe problematiek
    • Je bent een doorzetter, neemt initiatieven en kunt goed samenwerken in teamverband
    • Je hebt verantwoordelijkheidsgevoel en gevoel voor het werken in een organisatie

    Wat bieden wij

    Het betreft een aanstelling voor de duur van de opleiding. De arbeidsvoorwaarden zijn conform de wettelijke arbeidsvoorwaarden van de instellingen, CAO-UMC (schaal 11A) of CAO Ziekenhuizen (AIOS schaal), afhankelijk van leeftijd en ervaring. De opleidingskosten worden volledig vergoed door de werkgever. De werktijden zijn conform de de AIOS-regeling 38 +10 uur.

    Aanvang opleiding

    Instroom in Cohort 7: vanaf 1 mei 2018 tot 1 mei 2019.

    Meer informatie

    Patricia Boshom, managementassistent VvZG, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.                tel. 06 38894345 of (073) 553 85 17

    Solliciteren

    We verzoeken je om je CV, motivatiebrief, 2 á 3 referenten, indien voorhanden een laatste cijferlijst en evt. voorkeur voor opleidingsziekenhuis (hier wordt indien mogelijk rekening mee gehouden) te sturen aan Patricia Boshom via pDit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

    Je ontvangt dan zsm een bevestiging van je sollicitatie

    Dit betreft een doorlopende vacature.